O Bezsenności

Bezsenność definiuje się jako sytuację, w której pacjent śpi zbyt krótko w stosunku do swoich potrzeb, co prowadzi do pogorszenia jego funkcjonowania w ciągu dnia. 

Na bezsenność cierpi ponad 10 % populacji. Ponad 50% z tych osób po jakimś czasie zaczyna się leczyć (przeważnie nieskutecznie) lekami OTC.

Bezsenność może być:
a) Przygodna i krótkotrwała. Spowodowana jest najczęściej stresującym wydarzeniem życiowym, np. utratą pracy, rozwodem czy śmiercią kogoś bliskiego czy nagłą zmianą trybu życia, np. narodzinami dziecka. Znaczna większość populacji doświadzyła co najmniej raz w życiu bezsenności krótkotrwałej.
b) Przewlekła, czyli trwająca powyżej 3 miesięcy, co najmniej 3 razy w ciągu tygodnia. Często towarzyszą jej inne zaburzenia psychiczne, np. depresja czy zaburzenia lękowe. W tym wypadku, kluczową rolę zaczynają odgrywać czynniki utrwalające: zachowania, które pogorszają sen, w które angażuje się pacjent oraz rozbudowany system myśli automatycznych dotyczących snu, który z czasem tworzy pacjent.

W powstawaniu bezsenności mają udział:
a) Czynniki genetyczne, np. wysoki poziom leku i pobudliwości. Pacjenci z bezsennością czasami mówią na przykład, "że ich mama też zawsze bardzo słabo spała"
b) Czynniki behawioralne, czyli czynności, w które angażuje się pacjent, które prowadzą do utrwalonej bezsenności.
c) Czynniki poznawcze, np. dysfunkcjonalne nieprawdziwe przekonania.

Istnieje wiele narzędzi do mierzenia nasilenia bezsenności, jedna z bardziej popularnych to Ateńska Skala Bezsenności. W leczeniu bezsenności Amerykańskie Towarzystwo Lekarskie (American College of Physicians), Europejskie Standardy Leczenia Bezsenności oraz Polskie Towarzystwo Badań nad Snem rekomendują terapię poznawczo-behawioralną (CBT-I)

Nieleczona bezsenność prowadzi do trwałych zmian w mózgu (widocznych w badaniach mózgu PET), na przykład do mniejszej aktywności obszarów mózgu odpowiadających za koncentrację i logiczne myślenie oraz słabszej kontroli emocji. Wieloletnia, nieleczona bezsenność stwarza również dwukrotnie wyższe ryzyko zachorowania na depresję.

BEZSENNOŚĆ A PROWADZENIE SAMOCHODU

Co ciekawe,  pacjenci z bezsennością przewlekłą, nie są szczególnym zagrożeniem w ruchu drogowym. Ich głównym problemem nie jest senność w ciągu dnia, ale nadmierne pobudzenie. Z tego wynikają różne  dolegliwości somatycznych, nadciśnienie, depresja oraz lęki. U ludzi z bezsennością potrzeba snu zostaje zredukowana – nie ma jej ani w nocy, ani w dzień. Taki stan jest zagrożeniem dla zdrowia, ponieważ towarzyszy mu wzmożony poziom napięcia układu nerwowego, hormonów stresu. Pewna grupa pacjentów z bezsennością odczuwa również nadmierną senność w ciągu dnia i oni są potencjalnym zagrożeniem dla ruchu drogowego

Niektóre leki na sen starej generacji -  benzodiazepiny  mocno upośledzają zdolność prowadzenia samochodu. Na przykład relanium (diazepam) ma okres półtrwania wynoszący blisko 24 godziny. Jeśli wieczorem weźmie się tego typu lek, rano utrzymuje się jeszcze jego wysoki poziom we krwi. Pacjent może tego nie odczuwać, mieć dobre samopoczucie z powodu braku lęków, jednak jego sprawność psychofizyczna jest ewidentnie osłabiona.

Między innymi przez to wymyślono i wprowadzono leki nasenne nowej generacji – zopiklon, zolpidem i zaleplon – mają one zaledwie kilkugodzinny okres półtrwania i szybko wypłukują się z organizmu. Po zażyciu takiego leku wieczorem, rano nie powinno być objawów rezydualnych. pacjent jednak je odczuwa, należy zmniejszyć dawkę. Pamiętajmy również, że jeśli zażyjemy taki lek o 6 rano, to na pewno nie powinniśmy jechać samochodem o godzinie 8. W przypadku leków nasennych warto pamiętać o generalnej zasadzie, że należy je brać w jak najmniejszej skutecznej dawce i jak najrzadziej.

STRES W PRACY A BEZSENNOŚĆ

Często problemy w pracy bądź jej utraty rozpoczynają problemy z bezsennością. Problemy ze snem coraz częściej wiążą się również z kłopotami finansowymi. Według przeprowadzonych badań znacznie częściej na bezsenność cierpią osoby, które obawiają się o swoją pracę i związaną z tym utratę środków do życia oraz osoby, których wynagrodzenie nie jest wystarczające do pokrycia wszystkich niezbędnych wydatków.

Jednak niektóre osoby mają tylko przejściowe problemy ze snem, a u niektórych przeradza się to w chroniczną bezsenność. To dlatego, że zaczynają one angażować się w pewne zachowania, które wydają im się intuicyjnie właściwe, jednak tylko pogarszają sytuację. Podczas terapii poznawczo-behawioralnej pracujemy nad zmianą tych zachowań.

Nieleczona bezsenność prowadzi do trwałych zmian w mózgu (widocznych w badaniach mózgu PET), na przykład do mniejszej aktywności obszarów mózgu odpowiadających za koncentrację i logiczne myślenie oraz słabszej kontroli emocji. Wieloletnia, nieleczona bezsenność stwarza również dwukrotnie wyższe ryzyko zachorowania na depresję.

Kontakt

ul. Mickiewicza 19,
60-833 Poznań

+48 503 178 327

możliwe sesje przez Skype